“Amai, je bent wel hard voor jezelf.”
Dat zei mijn psycholoog ooit tegen mij. Ik weet nog dat ik daar eigenlijk een beetje van uit de lucht viel. Hard voor mezelf? Ik vond namelijk dat ik vrij normaal tegen mezelf praatte.
Dat ik tegen mezelf zei: “Stop met je zelfbeklag, gewoon doordoen. Er zijn mensen die het erger hebben.” Of: “Stel je niet zo aan.” Of nog eentje: “Je moet sterk zijn, want je staat er nu alleen voor. Alles moet wel nog altijd gedaan worden.”
Voor mij was dat geen hard zijn voor mezelf. Dat was gewoon hoe je jezelf bijeenraapt en doorgaat.
Emoties toelaten voelde als zwak zijn
Ik had emoties eigenlijk nogal handig gecategoriseerd. De emoties waar ik iets mee kon? Prima. De rest liefst zo snel mogelijk terug in hun doosje.
Verdriet toelaten voelde voor mij als de eerste stap naar instorten. Boosheid voelen betekende dat ik mezelf niet onder controle had. Toegeven dat iets moeilijk was, voelde als zwakheid. Dus vooral niet te lang bij stilstaan. Gewoon doorgaan.
Ik vroeg mijn psycholoog op een bepaald moment zelfs letterlijk: “Wil je dan dat ik een zwak schepsel word?”
Achteraf moet ik daar wel om lachen, maar op dat moment meende ik het echt. Ik dacht dat zachter zijn voor mezelf betekende dat ik minder sterk zou worden. Dat ik mezelf zomaar zou toestaan om bij het minste of geringste in elkaar te zakken.
Wat ik toen nog niet begreep, was dat emoties toelaten en jezelf erin verliezen twee compleet verschillende dingen zijn.
Mijn psycholoog probeerde me niet te overtuigen
Wat hij vervolgens heel slim aanpakte, was dat hij me niet telkens probeerde te overtuigen dat ik liever voor mezelf moest zijn. Hij gaf me ook niet voor iedere ontdekking een grote oefening mee.
Hij merkte het gewoon af en toe op.
“Amai, je bent wel hard voor jezelf.”
En daardoor begon ik het zelf te zien.
Niet alleen wanneer ik bij hem zat, maar ook in mijn gewone leven. Ik begon op te merken hoe ik tegen mezelf praatte wanneer iets niet lukte. Hoe snel ik mezelf veroordeelde. Hoe weinig ruimte ik mezelf gaf om verdrietig of boos te zijn. Hoe vaak ik mezelf vertelde dat ik gewoon sterker moest zijn.
En dat was eigenlijk het begin.
Niet het moment waarop ik plots anders tegen mezelf ging praten. Wel het moment waarop ik begon te zien hoe ik eigenlijk met mezelf omging.
Eerst bewust worden, daarna pas veranderen
Het duurde nog een hele tijd voordat ik van gewoon opmerken naar anders kijken naar mezelf ging. Ik moest eerst leren dat bewustwording op zich al waardevol kan zijn.
Ik hoefde niet ieder patroon meteen op te lossen. Ik hoefde mezelf niet bij iedere ontdekking te verbeteren. Ik mocht er eerst gewoon nieuwsgierig naar zijn.
Hoe kijk ik eigenlijk naar mezelf? Wat zeg ik tegen mezelf? Wanneer word ik bang? Wanneer pas ik me aan? Wanneer zeg ik ja terwijl ik eigenlijk nee bedoel? Wat probeer ik niet te voelen? En waarom eigenlijk?
Dat vond ik uiteindelijk veel interessanter dan mezelf voortdurend proberen te fixen.
Want hoe meer je jezelf leert kennen, hoe meer je begint te zien welke dingen écht van jou zijn en welke dingen je misschien al jaren doet omdat je ooit hebt geleerd dat het zo hoort.
En dat hoeft niet altijd meteen een probleem te zijn. Soms is het gewoon informatie. Een stukje van jezelf dat je nog niet eerder zo had bekeken.
Emoties zijn geen teken dat je zwak bent
Ik ben door dat proces ook anders naar emoties gaan kijken. Niet meer als iets wat zo snel mogelijk opgelost of weggeduwd moet worden, maar als iets dat mij iets kan vertellen.
Dat betekent niet dat ik ondertussen de hele dag gezellig mijn emoties aan het knuffelen ben. 
Ik heb nog altijd momenten waarop mijn eerste reflex is om mezelf bijeen te rapen en door te gaan.
Het verschil is dat ik het sneller herken.
En ik ben ook gaan beseffen dat alles wat je heel lang probeert weg te duwen, meestal vroeg of laat wel ergens terugkomt. Misschien niet op het moment dat het jou goed uitkomt, maar het komt terug.
Laten we eerlijk zijn: it comes back to bite you in the ass.
Je kunt verdriet, boosheid, frustratie of angst een tijdje parkeren, maar daarmee zijn ze niet verdwenen.
Dit proces werd de basis van mijn Reis naar jezelf
Wat ik zo interessant vond aan dit proces, was dat ik het uiteindelijk ook op andere vlakken begon toe te passen. Niet alleen op mijn zelfkritiek of emoties, maar eigenlijk op mijn hele leven.
Ik begon te kijken naar hoe ik keuzes maakte, waar ik bang voor was, wat ik dacht dat ik moest doen en wat ik eigenlijk zelf wilde. Naar de momenten waarop ik vooral bezig was met wat anderen zouden denken. Naar de dingen waarvan ik mezelf ervan had overtuigd dat ze “nu eenmaal zo moesten”.
Zonder daar onmiddellijk iets aan te moeten veranderen.
Gewoon nieuwsgierig kijken. Wat gebeurt hier eigenlijk?
Dat zachte — en eigenlijk ook wel leuke — proces van ontdekken en bewust worden zonder oordeel is één van de fundamenten geworden van wat ik vandaag met Tamarin heb uitgewerkt en nog verder ga uitwerken onder Reis naar jezelf.
Want voor mij begint jezelf leren kennen niet met jezelf verbeteren.
Het begint met jezelf leren zien.
Hoe kijk je naar jezelf? Welke overtuigingen bepalen ongemerkt je keuzes? Wat heb je nodig? Wat voelt eigenlijk goed voor jou? En durf je daar vervolgens ook naar te handelen?
Dat is ook waarom mijn manier van werken steeds terugkomt op drie dingen: zien, voelen en verankeren. Eerst bewust worden van wat er speelt. Daarna leren luisteren naar wat je voelt en nodig hebt. En uiteindelijk kleine stappen zetten om daar ook in je dagelijks leven iets mee te doen.
Jezelf terugvinden is geen project
Ik denk dat ik vroeger veel te veel dacht dat ik mezelf moest verbeteren. Dat er altijd wel iets was waar ik nog aan moest werken, iets wat beter kon, iets wat ik nog moest oplossen.
Nu kijk ik daar anders naar.
Je hoeft jezelf niet te fixen omdat je niet goed genoeg bent. Je mag jezelf leren kennen omdat er waarschijnlijk veel meer in jou zit dan waar je tot nu toe aandacht aan hebt gegeven.
Voor mij is dat de kern van Reis naar jezelf: jezelf terugvinden, jezelf beter leren begrijpen, jezelf leren aanvaarden en uiteindelijk jezelf steeds liever gaan zien.
Niet door jezelf te dwingen om anders te worden.
Maar door eindelijk eens nieuwsgierig te worden naar wie je eigenlijk bent.
En eerlijk? Dat vind ik een stuk leuker. 